Poniżej chcielibyśmy zaprezentować ogólną analizę rynkową dla branży odzieżowej w Rosji. Jest to krótki skrypt z wstępnej analizy rynku danej branży, którą wykonali specjaliści zespołu B.I.R.S.

Analiza rynku branży modowej w Federacji Rosyjskiej wykazała, że wskazany segment gospodarki nie należy do najistotniejszych segmentów gospodarczych tego kraju. gdzie rynek rosyjski jest specyficznym rynkiem, gdzie duży nacisk i fundusze skupia się wokół przemysłu ciężkiego, wydobywczego i wojskowego. Natomiast z racji dużej powierzchni tego kraju, liczebności mieszkańców, dużego popytu na towary użytku powszechnego (m.in. odzież) jest to kraj o bardzo dużym potencjale biznesu zagranicznego w branży odzieżowej.

W celu przybliżenia rynku branży modowej w Rosji warto zwrócić uwagę na wielkość tego rynku, dynamikę jego wzrostu, prognozy oraz trendy konsumenckie, a także czynniki makroekonomiczne mające wpływ na rozwój tego rynku.

 

Wartość rynku, dynamika wzrostu i prognozy rozwoju

Po spadku rozwoju rynku odzieży w Rosji w 2015 roku, rok 2016 wykazał pozytywną dynamikę wzrostu, która przełożyła się na obiecujące wyniki 2017 roku co wykazuje na bardzo dobrą prognozę dla roku 2018. Na załączonym wykresie widać rozwój rynku odzieżowego za ostatnie 6 lat. Wartości są podane w trylionach rubli. Zostały także przedstawione 3 różne prognozy rozwoju tego rynku dla 2018 roku  – standardowo dla scenariuszu pesymistycznego (FP), najbardziej prawdopodobnego (F) oraz pesymistycznego (FP). Nawet biorąc pod uwagę scenariusz pesymistyczny rynek branży modowej w Rosji w roku 2018 wykazuje tendencję wzrostową.

Oprócz analizy wartości i wielkości samego rynku branży odzieżowej przede wszystkim należy wziąć pod uwagę jego wzrost i tendencje w poszczególnych segmentach danej branży, jak również pozostałe trendy rynkowe.

W latach 2014-2016 segment odzieży niskobudżetowej wzrósł z 51 do 65 procent, kosztem segmentu średniej półki. W segmencie średnim nastąpiło zmniejszenie ilości bezpośrednich konsumentów i wartości zakupów. Natomiast sytuacja w segmencie odzieży premium pozostała bez zmian. Może to oznaczać sytuację, w której konsumenci decydują się na zakup odzieży tańszej bądź też rzadziej.

Na dowód tego warto zaznaczyć kolejną tendencję charakterystyczną dla rynku modowego Rosji. Faktem jest, że odzieżowe firmy zagraniczne osiągają lepsze wyniki sprzedażowe niż krajowe. Jako argument i dowód tej sytuacji może posłużyć porównanie ilości sklepów powstałych w przypadku marek krajowych oraz marek zagranicznych. Firmy rosyjskie zwiększyli swoją sieć jedynie o 1 procent, natomiast firmy zagraniczne aż o 13-14 procent (za okres 2014-2016). Na to także składa się kolejny makro-trend –> 1/3 sprzedaży odzieży pochodzi z kanału e-commerce i jest to tendencja wzrostowa.

Trendy konsumenckie

Coraz więcej konsumentów preferuje zakup odzieży przez Internet i zagraniczne marki odzieżowe/firmy mają lepiej rozbudowaną infrastrukturę e-commerce niż krajowe/rosyjskie firmy i marki. W tym miejscu warto zaznaczyć, że z ostatnich badań przeprowadzanych na początku 2018 roku wynika, że konsumenci są coraz bardziej lojalni do następujących platform online: Amazon, Tmall, Flipcart, Zalando. To może oznaczać, że konsumenci wolą dokonywać zakupów w „zbiorczych” sklepach internetowych, gdzie mogą znaleźć odzież różnych marek o różnym pułapie cenowym.

W raportach za 2017 rok udało się zauważyć, że konsumenci są dobrze zorientowani nie tylko w możliwościach dokonywania zakupów odzieży przez Internet, ale także poprzez kanał mobilny. Bardzo chętnie śledzą trendy mody oraz są podatni na opinię panującą w sieciach społecznościowych oraz na blogach. Ponadto, bardzo chętnie korzystają z wirtualnych możliwości doboru stroju oraz dodatków do niego (tzw. FashionTech).

Kolejnym ważnym trendem konsumenckim, który wiąże się w dużym stopniu z takim czynnikiem makro-otoczenia jakim jest demografia, jest dopasowanie oferty do sytuacji demograficznej w Rosji. Jak i w większości krajów rozwijających się mimo, że społeczeństwo się starzeje, to i tak głównymi konsumentami są młodzież oraz ludzie wieku średniego i to do nich musi być dopasowana oferta (pod kątem wartości, trendów mody itd.).

Ponadto, zdrowy i aktywny tryb życia pozostaje nadal jednym z głównych trendów konsumenckich (status z raportów z roku 2017). Z danym trendem wiąże się odpowiednia odzież dostosowana do stylu życia konsumentów. Segment odzieży sportowej oraz dla osób aktywnych odnotował w 2016 roku wzrost o 8,5% w porównaniu do 2015 roku.

Biorąc pod uwagę charakterystykę rynku rosyjskiego (kraj rozwijający się, z niepewną sytuacją ekonomiczną, z dużym wpływem ceny ropy oraz kursu dolara na gospodarkę kraju i na sytuację biznesową), zmieniające się zapotrzebowanie konsumentów na produkty powszednie (odzież, żywność itd.) wiele marek odzieżowych zaczyna kłaść duży nacisk nie na wzrost wielkości sprzedaży,  a na wzmocnienie pozycjonowania swojej marki. Jest to ciekawy trend i istotny z punktu widzenia w szczególności segmentu premium.

 

Kompleksowa analiza makro-otoczenia na rynku rosyjskim – czynniki oddziałujące na rynek oraz estymacja trendów

W ramach niniejszej analizy zostaną krótko zaprezentowane obszary polityczno-ekonomiczne oraz społeczno-kulturowe (w tym demograficzne).

Obszar polityczno-ekonomiczny

Najważniejsze czynniki gospodarcze, a więc makro-otoczenia, zostaną zaprezentowane na rok 2018 oraz z estymacją rozwoju tych czynników na rok 2019 i 2020. Rozpatrzona zostanie zatem perspektywa najbliższych 3 lat. Analiza ta oparta jest na oficjalnie zatwierdzonym przez Rząd Federacji Rosyjskiej dokumencie stanowiącym o rozwoju tego kraju na najbliższe 3 lata (źródło: http://legalacts.ru/doc/prognoz-sotsialno-ekonomicheskogo-razvitija-rossiiskoi-federatsii-na-2018-god-i/).

Przed przedstawieniem informacji i danych o poszczególnych czynnikach należy wziąć pod uwagę przyjęte w analizie założenia:

  • Inflacja będzie utrzymywana na poziomie 4% – Bank Federacji Rosyjskiej będzie nadal kontynuował politykę pieniężno-kredytową mającą na celu utrzymanie inflacji na wskazanym poziomie;
  • Utrzymanie ceny bazowej za baryłkę ropy (marki „Urals”) na poziomie 40 dolarów;
  • Pozytywny wpływ następujących czynników: prawne regulacje podatkowe, reforma działalności kontrolnej (instytucji zajmujących się kontrolą płatności podatkowych, przepływów pieniężnych, działalności biznesowej itd.) oraz modernizacja instytucji bankructwa, jak też wsparcie działalności sektora prywatnego.

Podobnie jak w analizie rynku branży modowej w Rosji tak też w analizie czynników makro-ekonomicznych wyniki analizy zostały przedstawione w podziale na 3 scenariusze, tym razem pod kątem scenariuszu: podstawowego (plan minimum), celowego (plan maksimum) oraz konserwatywnego (inaczej plan pesymistyczny). Zobacz analizę czynników.

Podsumowując powyżej przedstawione wskaźniki i prognozy można uznać, że sytuacja na rynku rosyjskim w kontekście makro-otoczenia wydaje się być stabilna/niezmienna, nie zauważono znacznej tendencji spadkowej bądź wzrostowej.

 

Obszar polityczno-ekonomiczny w sektorze przemysłu lekkiego

W danym analizowanym okresie (lata 2018-2020) do rozwoju sektora przemysłu lekkiego przyczynią się następujące czynniki:

  • rozwijający się popyt na produkty danego sektora,
  • realizacja polityki wsparcia krajowych producentów oraz wdrażanie innowacji technologicznych,
  • rozwój międzysektorowej współpracy w celu wykorzystywania krajowych surowców i zasobów,
  • minimalizacja „szarego importu”, a więc obostrzenie kontroli produkcji nielegalnej, napływu podróbek (w szczególności z Chin),
  • państwowe wsparcie sektora MŚP w zakresie przemysłu lekkiego (udział małych przedsiębiorstw w tym sektorze gospodarki sięga 40%).

Jednakże są czynniki hamujące rozwój danego sektora, a mianowicie:

  • niski poziom aktywności inwestycyjnej biznesu,
  • niski poziom wzrostu poziomu płac,
  • niewystarczający kapitał obrotowy firm w celu realizacji sezonowych zakupów materiałów i surowców,
  • utrzymujący się wysoki poziom „szarej strefy”,
  • nadal niewystarczająca ochrona przed chińskimi podróbkami towarów.

W dużym stopniu rozwój danego sektora będzie zależał od wsparcia państwa i rządowych reform, natomiast w prognozach na najbliższe kilka lat nie zakłada się znacznej poprawy w dynamice wzrostu wyników gospodarczych w przemyśle lekkim.

 

Obszar społeczno-kulturowy, w tym demograficzny

Trwający już od dłuższego czasu (od roku 1990 do lat 2008-2009) proces depopulacji zmienił strukturę demograficzną ludności w Rosji. Problemem współczesnej Rosji niewątpliwie jest wysoki poziom śmiertelności, krótka średnia długość  życia Rosjan  oraz niski  przyrost naturalny.  W związku z tym oprócz innych negatywnych czynników demograficznych pojawił się trend starzenia się społeczeństwa. Państwo wdraża liczne programy polityczne i reformy, które mają na celu poprawienie sytuacji społeczno-demograficznej. Do jednej z nich należy rozporządzenie prezydenta Rosji o realizacji polityki demograficznej z 7 maja 2012 roku oraz wdrożenie koncepcji polityki demograficznej na okres do roku 2025, mające na celu zwiększenie liczebności urodzeń, ulepszenie warunków i ochrony pracy, ulepszenie zdrowia reprodukcyjnego, motywowanie społeczeństwa do prowadzenia zdrowego trybu życia, regulacja migracji. Jednakże w najbliższej perspektywie należy wziąć pod uwagę powszechny trend starzenia się społeczeństwa. Ponadto, zmniejszająca się liczba kobiet w wieku reprodukcyjnym (20-34 lata), a także późniejsze decydowanie się na pierwsze dziecko będzie nadal wstrzymywało wzrost wskaźnika urodzeń oraz rozwoju demograficznego społeczeństwa.

Duże nadzieje są pokładane w polityce migracyjnej i zachęcaniu do powrotu Rosjan z zagranicy. Według władz ma to wspomóc zwiększenie liczby ludności do poziomu 148,5 mln obywateli do 2020 roku.

Kolejnym istotnym wymiarem społeczno-kulturowym danego kraju jest wysoka przestępczość wpływająca na gospodarkę oraz łapówkarstwo. Świat przestępczy, gospodarczy i polityczny przenikają się między sobą pogłębiając tym samym kłopoty związane z zarządzaniem gospodarką Rosji, a co za tym idzie – zniechęcając potencjalnych inwestorów.

Zaznaczając krótko charakterystykę kulturową narodu danego kraju należałoby podkreślić, że z racji historii Rosji i wielu innych aspektów ideowo-kulturowych jest ona postrzegana przez swój naród jako kraj wyjątkowy, z misją i w przekonaniu o swojej wielkomocarstwowości. Ponadto, jest to kraj o bardzo wielu kulturach i mieszkańcach z różnych narodów. Nie zawsze wiadomo jest czy Rosja jest krajem bardziej europejskim, azjatyckim czy też euroazjatyckim. Ma to swoje odzwierciedlenie w polityce zagranicznej i umiejscowieniu Rosji na arenie międzynarodowej.

 

 

Zespół B.I.R.S. Consulting